Nếu cốc đúng size và nằm đúng vị trí, dùng cốc nguyệt san thường không đau, và nhiều người gần như không cảm nhận được cốc trong người. Tuy vậy, vài lần đầu bạn có thể thấy khó chịu khi đặt hoặc tháo cốc. Phần lớn là lỗi thao tác có thể sửa được, nhưng cũng có những kiểu đau bạn không nên cố chịu.
Bài này giúp bạn xác định mình đau ở giai đoạn nào, nguyên nhân có thể là gì, cách xử lý và khi nào cần đi khám.
Lần đầu dùng cốc nguyệt san có đau không?
Có thể có, nhưng không phải ai cũng bị. Số liệu gộp từ 17 nghiên cứu trong tổng quan đăng trên The Lancet Public Health năm 2019 cho thấy khoảng 20% người dùng thấy khó chịu lúc mới đặt cốc. Phần lớn nghiên cứu trong tổng quan này có chất lượng chưa cao, nên bạn chỉ nên xem đây là con số tham khảo.
Các tác giả cho rằng cảm giác đau có thể liên quan đến khác biệt về cấu trúc vùng chậu, hoặc cốc đặt sai vị trí gây áp lực bên trong. Thời gian làm quen cũng khác nhau ở mỗi người. Một số nghiên cứu theo dõi dài hạn ghi nhận khoảng 2–5 tháng, nên đừng kết luận quá sớm sau một hai lần thử.
Bạn có thể dựa vào một nguyên tắc đơn giản: khó chịu nhẹ và giảm dần qua từng lần thường là do chưa quen. Đau nhói, đau tăng dần, hoặc vẫn đau sau khi đã tháo cốc thì không nên xem là chuyện bình thường.
Đau hoặc rát khi đặt cốc
Nếu đau ngay từ lúc đưa cốc vào, hãy kiểm tra bốn điều sau:
- Cơ đang căng: khi lo lắng, cơ quanh âm đạo tự co lại. Hãy dừng lại, hít thở chậm rồi thử lại, đừng cố đẩy.
- Âm đạo khô: hay gặp vào ngày ít kinh. Bạn có thể làm ướt cốc bằng nước sạch hoặc dùng gel bôi trơn gốc nước.
- Đầu cốc còn to: hãy gập theo kiểu chữ V hoặc số 7 để đầu cốc nhỏ lại, và giữ chặt nếp gập đến khi cốc vào hẳn.
- Sai hướng: âm đạo chạy chéo về phía xương cụt, không thẳng lên trên. Đẩy cốc thẳng lên dễ làm cốc tì vào thành âm đạo.
Các bước thao tác chi tiết nằm trong bài cách sử dụng cốc nguyệt san từng bước. Nếu chưa quan hệ, bạn có thể thấy chặt hơn và cần lưu ý thêm về màng trinh, hãy đọc mẹo cho lần đầu sử dụng cốc trước khi thử.
Cốc đã vào trong nhưng vẫn cấn hoặc đau
Khi cốc nằm đúng chỗ, bạn gần như không thấy gì. Nếu vẫn khó chịu, vị trí khó chịu sẽ gợi ý nguyên nhân.
Cấn ở cửa âm đạo
Cốc có thể nằm quá thấp, chưa bung hết, hoặc cuống cốc nhô ra. Vùng gần cửa âm đạo nhạy cảm hơn phần sâu bên trong, nên chỉ cần lệch một chút là thấy cộm. Hãy đặt cốc cao hơn một chút và kiểm tra lại thân cốc. Nếu cuống vẫn cấn, hãy tháo cốc rồi cắt bớt cuống từng chút một.
Tức hoặc nhói sâu bên trong
Cốc có thể đang đè lên cổ tử cung, do đặt quá cao hoặc cốc dài hơn khoảng cách đến cổ tử cung. Trong kỳ kinh, cổ tử cung thường nằm thấp hơn ngày thường, nên kết quả đo vào ngày thường có thể chưa đúng. Hãy tháo cốc, đặt thấp hơn một chút, rồi kiểm tra độ cao cổ tử cung trong những ngày có kinh.
Tức bàng quang hoặc khó đi tiểu
Thành trước âm đạo nằm sát niệu đạo và bàng quang, nên cốc có thể gây áp lực lên vùng này. Hãy đi tiểu trước khi đặt cốc, thử đặt lại, và xem lại độ rộng miệng cốc.
Trường hợp này cần chú ý hơn. Tổng quan trên ghi nhận 3 ca ứ nước thận ở người dùng cốc, và triệu chứng hết sau khi tháo cốc. Đây là những ca hiếm, nhưng nếu khó đi tiểu, bí tiểu hoặc đau vùng hông lưng, bạn nên tháo cốc và đi khám.
Đau khi tháo cốc
Đau lúc tháo thường do kéo cốc khi còn lực hút, hoặc do miệng cốc đi qua cửa âm đạo khi đang mở rộng. Hãy thử theo thứ tự sau:
- Ngồi xổm, thở đều và rặn nhẹ để cốc xuống thấp hơn.
- Lần theo cuống đến đáy cốc rồi bóp đáy để giải phóng lực hút, đừng kéo cuống.
- Nếu cốc vẫn bám chặt, đưa ngón tay dọc thân cốc và ấn nhẹ vành cốc để không khí lọt vào.
- Lắc nhẹ và kéo ra từ từ. Nếu đau khi gần tới cửa âm đạo, hãy nghiêng cốc để một bên vành ra trước. Nên làm trên bồn cầu vì dịch kinh có thể tràn ra.
Cốc không thể trôi sâu vào trong cơ thể, nên bạn cứ bình tĩnh, nghỉ vài phút rồi thử lại. Nếu thử nhiều lần vẫn không lấy được, hãy đến cơ sở y tế để được hỗ trợ.
Cốc nguyệt san có làm đau bụng kinh nặng hơn không?
Hiện chưa có đủ bằng chứng để nói cốc làm đau bụng kinh nặng hơn hay nhẹ đi. Trong một nghiên cứu nhỏ được tổng quan trên trích dẫn, theo dõi 52 người dùng cốc suốt 12 tháng, 83% không xuất hiện đau bụng kinh mới hoặc đau nặng hơn.
Đau quặn từng cơn ở bụng dưới trong kỳ kinh có thể chỉ là đau bụng kinh như mọi tháng. Để phân biệt, hãy tháo cốc rồi theo dõi. Nếu cảm giác tức giảm ngay, nguyên nhân có thể là vị trí hoặc size cốc. Nếu vẫn đau như mọi kỳ, nhiều khả năng không liên quan đến cốc. Đau bụng kinh dữ dội hoặc nặng dần thì nên đi khám, dù bạn đang dùng sản phẩm nào.
Chọn size phù hợp để bớt cấn, tức
Cốc không vừa dễ gây khó chịu, nên khi đã đặt đúng cách mà vẫn cấn, hãy xem lại size. Với Lincup, bạn có thể dựa vào số đo của từng size:
| Cảm giác | Xem lại | Gợi ý với Lincup |
|---|---|---|
| Cốc lồi xuống thấp, cuống chạm cửa âm đạo | Chiều dài cốc | Size 0 ngắn nhất, dài 58 mm |
| Thấy cốc ép rộng hoặc tức bàng quang | Độ rộng miệng cốc | Size 0 và size 1 có miệng 41 mm, hẹp hơn size 2 (47 mm) |
Size 2 có miệng rộng nhất, 47 mm, nên chỉ chọn khi bạn thật sự thuộc nhóm phù hợp. Cốc đã bóc tem không đổi trả được, trừ khi lỗi từ nhà sản xuất, nên hãy xem kỹ cách chọn size Lincup trước khi mua.
Ai nên hỏi bác sĩ trước khi dùng cốc?
- Đang đặt vòng tránh thai: một số nghiên cứu cho thấy có thể có liên quan đến việc vòng bị tuột, dù bằng chứng chưa thống nhất.
- Từng bị co thắt âm đạo: hoặc thường đau khi đưa bất cứ vật gì vào âm đạo.
- Có bệnh lý vùng chậu: như lạc nội mạc tử cung, sa tạng chậu hoặc đau vùng chậu kéo dài.
- Đang viêm nhiễm phụ khoa: nên chờ bác sĩ tư vấn rồi mới dùng tiếp.
- Vừa sinh con hoặc mới phẫu thuật vùng chậu: hãy đợi bác sĩ xác nhận bạn đã hồi phục.
Khi nào cần tháo cốc và đi khám?
Hãy tháo cốc và đi khám nếu bạn có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau dữ dội, hoặc vẫn đau sau khi đã tháo cốc.
- Đau tăng dần qua các lần dùng dù đã chỉnh cách đặt.
- Khó đi tiểu, bí tiểu hoặc đau vùng hông lưng.
- Rát, ngứa, dịch có mùi hôi hoặc ra máu bất thường.
- Thử nhiều lần vẫn không lấy được cốc.
Nếu đang dùng cốc mà sốt cao đột ngột, phát ban, chóng mặt hoặc nôn ói, hãy tháo cốc và đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng sốc nhiễm độc, một tình trạng rất hiếm nhưng nguy hiểm.
Cốc nguyệt san không nhất thiết hợp với tất cả mọi người. Nếu đã thử vài chu kỳ mà vẫn thấy khó chịu, bạn có thể quay lại sản phẩm quen thuộc, hoặc đọc so sánh cốc nguyệt san và băng vệ sinh để chọn cách phù hợp hơn.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ.
Bạn có thể xem cốc nguyệt san Lincup, chọn size trong 30 giây hoặc nhắn Zalo để được tư vấn.