Dùng cốc nguyệt san có an toàn không là câu hỏi gần như ai cũng đặt ra trước khi mua chiếc cốc đầu tiên. Theo các nghiên cứu hiện có, câu trả lời là có, nếu bạn dùng và vệ sinh cốc đúng cách. Biến chứng nghiêm trọng rất hiếm nhưng vẫn có, nên bạn cần biết dấu hiệu nào phải tháo cốc và đi khám. Bài này đi qua từng nỗi lo thường gặp: viêm nhiễm, sốc nhiễm độc, sa tử cung, dị ứng, đường tiết niệu và vòng tránh thai.
Dùng cốc nguyệt san có an toàn không: nghiên cứu nói gì?
Nguồn đầy đủ nhất hiện nay là tổng quan đăng trên The Lancet Public Health năm 2019, tổng hợp 43 nghiên cứu với 3.319 người tham gia. Các tác giả kết luận cốc nguyệt san là một lựa chọn an toàn để quản lý kinh nguyệt. Ba nghiên cứu có khám phụ khoa cho 370 người dùng không thấy cốc gây bất thường ở âm đạo hay cổ tử cung.
Bạn cũng nên biết giới hạn của các số liệu này. Trong 22 nghiên cứu được phân tích sâu, chỉ có 3 nghiên cứu đạt chất lượng từ trung bình trở lên. Các biến chứng hiếm chủ yếu đến từ báo cáo ca bệnh và cơ sở dữ liệu sự cố của FDA Hoa Kỳ, nên chưa tính được tỷ lệ chính xác.
| Nỗi lo | Tổng quan ghi nhận | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Viêm nhiễm | Không ảnh hưởng xấu đến hệ vi sinh âm đạo (4 nghiên cứu, 507 người) | Rửa tay, vệ sinh cốc đúng cách |
| Sốc nhiễm độc | 5 trường hợp | Tháo cốc sau tối đa 12 giờ |
| Dị ứng, phát ban | 6 trường hợp | Ngừng dùng và đi khám |
| Đường tiết niệu | 9 trường hợp, 3 ca ứ nước thận | Tháo cốc nếu khó đi tiểu |
| Tuột vòng tránh thai | 13 trường hợp | Hỏi bác sĩ trước khi dùng |
| Sa tử cung | Không có trong các tác dụng phụ được ghi nhận | Không rặn mạnh khi tháo cốc |
Dùng cốc nguyệt san có bị viêm nhiễm không?
Theo tổng quan Lancet, dùng cốc không làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Bốn nghiên cứu với 507 người không thấy cốc gây ảnh hưởng xấu đến hệ vi sinh âm đạo. Một nghiên cứu ở Kenya còn ghi nhận tỷ lệ viêm âm đạo do vi khuẩn ở nhóm dùng cốc là 13%, thấp hơn nhóm dùng băng vệ sinh (20%). Tuy vậy, đây mới là một nghiên cứu, nên chưa thể nói cốc giúp phòng viêm nhiễm.
Nguy cơ viêm nhiễm chủ yếu đến từ cách dùng: tay chưa sạch, cốc chưa được rửa kỹ, cất cốc khi còn ẩm, hoặc để cốc trong người quá lâu. Hãy làm theo cách vệ sinh cốc nguyệt san và không dùng chung cốc với người khác.
Nếu thấy ngứa, rát, khí hư đổi màu hoặc có mùi hôi, hãy ngừng dùng cốc và đi khám. Xem thêm những điều cần biết về khí hư.
Cốc nguyệt san có gây sốc nhiễm độc không?
Hội chứng sốc nhiễm độc (TSS) là tình trạng hiếm gặp nhưng nguy hiểm, do độc tố của một số loại vi khuẩn gây ra. Bệnh thường được nhắc đến cùng tampon, nhưng NHS (Anh) cho biết bệnh cũng có thể liên quan đến cốc nguyệt san. Tổng quan Lancet tìm thấy 5 trường hợp TSS sau khi dùng cốc.
Để giảm nguy cơ, NHS khuyên rửa tay, làm đúng hướng dẫn sử dụng và không để sản phẩm trong người lâu hơn mức khuyến nghị. Với cốc nguyệt san, mức đó là tối đa 12 giờ. Nếu từng bị TSS, bạn nên hỏi bác sĩ trước khi dùng cốc.
Theo NHS, bạn cần đi khám ngay nếu có các dấu hiệu sau, dù đang đeo cốc hay vừa tháo ra:
- Sốt cao, hoặc lúc nóng lúc lạnh, run người.
- Đau nhức cơ, mệt như bị cúm.
- Nôn, tiêu chảy.
- Phát ban sần như giấy nhám.
- Lòng bàn tay, lòng bàn chân, lưỡi hoặc lòng trắng mắt đỏ lên.
- Lú lẫn hoặc khó thở.
Nếu vẫn đang đeo cốc, hãy tháo ra và cho bác sĩ biết bạn dùng cốc nguyệt san.
Dùng cốc nguyệt san có bị sa tử cung không?
Hiện chưa có nghiên cứu nào cho thấy cốc nguyệt san gây sa tử cung, hay nói rộng hơn là sa tạng chậu. Tổng quan Lancet tổng hợp 43 nghiên cứu cũng không ghi nhận sa tạng chậu trong các tác dụng phụ. Theo NHS, sa tạng chậu xảy ra khi cơ sàn chậu yếu đi, thường gặp hơn khi lớn tuổi, nhất là sau mãn kinh. Các nguyên nhân được nêu gồm mang thai và sinh con, thừa cân, táo bón lâu ngày phải rặn, ho kéo dài và phẫu thuật vùng chậu.
Lo ngại về cốc chủ yếu nằm ở cách tháo. Năm 2020, Hiệp hội Vật lý trị liệu Anh (CSP) cho rằng rặn để đẩy cốc xuống không phải lời khuyên tốt cho cơ sàn chậu, trong khi một số chuyên gia khác cho rằng rặn nhẹ vài giây khác hẳn với rặn mạnh kéo dài. Cách an toàn nhất là:
- Phá lực hút trước khi kéo, bằng cách bóp đáy cốc hoặc ấn nhẹ vành cốc.
- Chỉ rặn nhẹ khi thật cần, không rặn mạnh hay rặn liên tục.
- Nếu cốc thường leo cao khó với tới, hãy đặt thấp hơn và xem lại size. Xem thêm cách lấy cốc ra khi cốc bị tụt vào trong.
Nếu bạn đã bị sa tạng chậu, hoặc thường thấy nặng, tức vùng âm đạo hay són tiểu khi ho, hắt hơi, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng cốc.
Cốc nguyệt san có gây dị ứng không?
Tổng quan ghi nhận 6 trường hợp dị ứng hoặc phát ban sau khi dùng cốc. Dị ứng silicone rất hiếm, nhưng đã có một ca phải phẫu thuật. Cốc trên thị trường có thể làm từ silicone y tế, cao su hoặc chất đàn hồi khác, nên nếu bạn từng dị ứng với chất liệu nào, hãy xem kỹ thông tin trước khi mua.
Cốc Lincup làm từ 100% silicone y tế, nguyên liệu do Dow Corning cung ứng và đạt chứng nhận tương thích sinh học. Xem thêm cốc nguyệt san đạt tiêu chuẩn y tế cần có những gì. Nếu thấy ngứa, nổi mẩn hoặc rát sau khi dùng cốc, hãy ngừng dùng và đi khám.
Cốc có ảnh hưởng đến đường tiết niệu không?
Bàng quang và niệu đạo nằm ngay phía trước âm đạo, nên cốc quá lớn hoặc đặt lệch có thể đè lên vùng này. Tổng quan ghi nhận 9 trường hợp có vấn đề về đường tiết niệu, trong đó có 3 ca ứ nước thận, và các triệu chứng hết sau khi tháo cốc.
Hãy tháo cốc và đi khám nếu bạn khó đi tiểu, bí tiểu hoặc đau vùng hông lưng khi đang dùng cốc. Nếu chỉ thấy tức bàng quang nhẹ, bạn có thể đặt lại cốc hoặc xem lại size theo bài dùng cốc nguyệt san có đau không.
Đang đặt vòng tránh thai có dùng cốc được không?
Tổng quan Lancet ghi nhận 13 trường hợp vòng tránh thai bị tuột ở người dùng cốc, trong khoảng từ 1 tuần đến 13 tháng sau khi đặt vòng. Một tổng quan khác năm 2022 kết luận có thể có liên quan giữa dùng cốc và tuột vòng, nhưng bằng chứng còn ít và các nghiên cứu chưa thống nhất. Cơ chế được nêu là lực hút khi kéo cốc, hoặc vô tình kéo cả dây vòng lúc tháo cốc.
Nếu đang đặt vòng, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng cốc. Khi dùng, luôn phá lực hút trước khi kéo cốc, và hỏi bác sĩ cách tự kiểm tra dây vòng sau mỗi kỳ kinh.
Những nỗi lo khác
- Lạc nội mạc tử cung: có ý kiến lo cốc làm máu kinh chảy ngược vào trong. Tổng quan chỉ tìm thấy một báo cáo ca bệnh, và FDA Hoa Kỳ đã bác đề nghị rút cốc khỏi thị trường vì thiếu bằng chứng.
- Đau, trầy xước âm đạo: tổng quan ghi nhận 5 trường hợp đau nhiều hoặc tổn thương âm đạo, chủ yếu do người dùng tự báo cáo. Đặt và tháo cốc đúng cách, cắt móng tay gọn sẽ giảm nguy cơ này.
- Làm rộng âm đạo: xem bài cốc nguyệt san có làm rộng “cô bé” không.
Cách dùng cốc nguyệt san an toàn
- Mua cốc rõ nguồn gốc, làm từ silicone y tế, bao bì còn niêm phong.
- Rửa tay trước khi đặt và tháo cốc.
- Tháo cốc sau tối đa 12 giờ, kể cả khi cốc chưa đầy.
- Luộc tiệt trùng cuối mỗi kỳ và cất cốc khô ráo.
- Chọn đúng size để cốc không đè lên bàng quang hay cổ tử cung, xem cách chọn size Lincup.
- Phá lực hút trước khi kéo cốc ra.
- Không dùng chung cốc với người khác.
- Hỏi bác sĩ trước nếu đang đặt vòng, từng bị TSS, có bệnh lý vùng chậu hoặc vừa sinh con.
Nhìn chung, cốc nguyệt san an toàn với phần lớn người dùng, và rủi ro chủ yếu đến từ việc dùng chưa đúng cách. Nếu còn phân vân, bạn có thể đọc cốc nguyệt san là gì hoặc so sánh cốc nguyệt san và băng vệ sinh.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ.
Bạn có thể xem cốc nguyệt san Lincup, chọn size trong 30 giây hoặc nhắn Zalo để được tư vấn.

